- او با كسانى كه خدا را به خشم آورد ، سختگير و دشمن ؛ و با پاكان و پرهيزگاران ، مهربان و بخشنده است . « 1 » - عمر ، كسى كه واسطهء فتح الفتوح بوده و راههاى هدايت را با حسن تدبير بر مسلمانان گشوده است . - سلطنت ايران و روم را از آنان سلب كرد ، و نماز را پس از فراموشى آشكار ساخت . - زمامدارى كه با مهربانى ، بيوه‌زنان و ضعيفان را كه براى جلب كمك مىآمدند ، دستگيرى و كمك مىكرد و به آنان غذا و طعام و مخارج مىداد . - شيطان از مهابت و ترس او پا به فرار مىگذاشت . « 2 » - و به دنبال اين دو شخصيت ، عثمان بن عفان است ، آن كسى كه به خاطر خدا لشكر آراست ، و در تأمين مأوا و پناهگاه يارى كرد . - كسى كه در روز بدر ، وفادارى به خرج داد و فرمانى به‌يادماندنى صادر كرد . - آنگاه به گردآورى قرآن همت گماشت ، آن‌كه ذو النورين لقب يافته و سرآمد نيكوكارى و مجسّمهء حيا و شرمسارى بوده است . « 3 » - او كسى است كه زمين و محل مسجد تأسيس يافته براساس تقوا را در اختيار گذاشت ، و املاك زيادى را تقديم داشت . « 4 » - سپس بر در سراى علوم ، ياور تو على بوده است كه هر باطل‌انديش خطاپيشه‌اى را سخت خوار و پست كرده است .

--> ( 1 ) . دربارهء مصراع اول اين بيت ، از ام جميل زناكار و مغيرهء زناپيشه بپرس ؛ و دربارهء معنى مهربان و بخشنده ، از حضرت صديقه ، دختر پيامبر و همسرش على عليه السّلام سؤال كن . ( 2 ) . حديث فرار شيطان از عمر ، از دروغهاى خنده‌آورى است كه در برابر كرامت پيامبر بزرگوار ساخته شده است . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 1 ) : 8 / 65 . ( 3 ) . عثمان را از آن جهت ذو النورين گفته‌اند كه دو دختر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، يعنى رقيه و امّ كلثوم را ، يكى پس از ديگرى به زنى گرفته بود . ر ك : ريحانة الادب : 2 / 272 ؛ بحار الانوار : 22 / 167 . ( م ) ( 4 ) . دربارهء مناقب عثمان كه شاعر آنها را آورده است ، پيش از اين سخن گفته‌ايم . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 1 ) : 9 / 273 .